Ko e tauhi ‘o ho ‘apí

Ko e Kāinga Ora te nau:

• fakapapau‘i ‘oku ma‘a mo maau ho ‘apí ‘i he taimi te ke hiki ai ki aí
• tauhi ho ‘apí ke ‘i ha tu‘unga kei mālohi lelei - ‘oku hokohoko atu ‘emau polokalama fakalelei ki he kotoa ‘emau ngaahi ‘apí
• fakahoko ha ngaahi monomono fiema‘u fakavavevave ‘i he vave taha ‘e ala lavá
• vakai‘i pe ‘oku ngāue ho‘o me‘a fakatokanga kohú
• monomono ‘a e ngaahi maumau angamahení ‘i he vave taha ‘e ala lavá.

Kole ki ha fakalelei

Ko e ngaahi monomono fakavavevavé ko ha ngaahi palopalema ia ‘okú ne uesia ho‘o mo‘ui leleí, malú mo e haó. Te mau fakalelei‘i eni ‘i loto ‘i he houa ‘e 4, ‘i he taimi ‘oku malava aí.

‘Oku kau ki he ngaahi monomono ‘oku fiema‘u fakavavevavé ‘a e:

• ngaahi tutulu lahi, tu‘u ‘a e vai mafaná pe vai momokó.
• ngaahi palopalema ‘i ho‘o fale mālōloó, saoá, pēsoní (basin) pe fakatafenga ki he fale mālōloó (sewage). Ngaahi fakatafenga vai ‘oku poloka pe hake ki tu‘a.
• mama ‘a e kasá pe ‘ikai ke ngāue ‘a e kasá.
• ‘ikai ke ngāue ‘a e ‘uhilá.
• ngaahi palopalema fekau‘aki mo e malú mo e haó hangē ko ha matapā tu‘a, loka pe matapā teke ‘oku maumau.
• malu meí he velá, ngaahi nāunau fakatokanga vela ‘oku maumau, faka‘ata‘atā ‘o ha ngaahi hū‘anga ki tu‘a ‘i ha hoko ha me‘a fakatu‘upakē.

Kapau ‘oku kaunga atu ha taha ‘o e ngaahi me‘á ni, kātaki ‘o fetu‘utaki mai kiate kimautolu ‘i he fika 0800 801 601 pea fili ‘a e Option 4 - repairs and maintenance (ngaahi fakaleleí moe monomonó).

Te ke lava ‘o kole kotoa ‘a e ngaahi monomono kehé ‘i he MyKāingaOra(external link). ‘Oku vave, faingofua, peá ke lava foki ai ‘o muimui‘i ‘a e ngāué ‘i ha fa‘ahinga taimi pē.

Kapau ‘oku ‘ikai ke fakavavevave ‘a e ngāué te mau ‘omai ha tokotaha ngāue fakakonituleki ke ‘alu atu (contractor) ‘i loto ‘i he ‘aho ngāue ‘e 10 ‘o vakai‘i ‘a e me‘a ‘oku fiema‘ú. Te nau ala pehē ‘oku fiema‘u ke fakahoko ‘a e ngāué ‘i he vave tahá pe ‘e lava pē ke fakakau ki he ‘emau polokalama ngāue fakalelei kuo palani‘í. ‘Oku fa‘a lelei ange ke fakahoko ha ngaahi fakalelei, hangē ko e vali pe ngaahi fakafo‘ou ki ha ngaahi ‘api lahi ‘i he taimi pē ‘e taha kae ‘ikai fakahoko fakakehekehe‘i. Te mau ngāue fakataha mo koe ki he founga lelei taha ke fakalelei‘i aí.

Fakahoko pē ‘e au ‘eku ngaahi fakaleleí/monomonó

‘Oku ‘ikai fiema‘u ke ke fetu‘utaki mai kapau ‘oku ke fiema‘u pē ‘e koe ke ke fakahoko ha ngaahi monomono iiki hangē ko e fakama‘u ‘o ha ngaahi sikalu mo e fetongi ha ngaahi fo‘i ‘uhila, ka ‘oku mau lava ‘o tokoni kapau ‘oku ‘ikai ke ke falala te ke lava pē ‘o fakahoko pe ‘oku ‘ikai ke ke ma‘u ‘a e ngaahi me‘angāue totonu ke fakahoko ‘aki ‘a e ngāué ‘i ha tu‘unga malu.

Ke fakapapau‘i ‘oku a‘usia ‘e he ‘emau ngaahi ‘apí ‘a e ngaahi tu‘unga malu mo haó, te mau vakai‘i ha fa‘ahinga ngāue pē te ke fakahoko. Kapau ‘e ‘ikai te ne a‘usia ‘emau ngaahi tu‘ungá pea fiema‘u ke toe fakahoko ‘e ha tokotaha ngāue (contractor) ‘a e ngāué, ‘e ala fiema‘u nai ke ke totongi ‘a e fakamolé.

Ngaahi nāunau kona, ngaahi minulolo mālohi (asbestos) mo e vali ‘oku ngaohi ‘aki ha ukamea pulu (lead)

Ko e ni‘ihi ‘o ‘emau ngaahi ‘api motu‘a angé na‘e langa ‘aki ia ‘a e ngaahi nāunau mei he ‘esipesitosí pea/pe vali ‘aki ‘a e vali ‘oku ‘i ai ‘a e ukamea pulu. Ko e ngaahi koloa ko ení ‘oku malu mo hao pē kapau ‘oku nau ‘i ha tu‘unga lelei.

‘Oku ‘i ai ‘emau ngaahi tu‘utu‘uni fefeka ki hono ngāue‘aki ‘a e ngaahi koloa ko ení pea ‘oku mau ngāue‘aki ‘a e kau ngāue ‘osi ma‘u tikite ‘oku nau feangai mo e ngaahi me‘á ni.

Kapau te ke sio ki ha fa‘ahinga maumau ki ha me‘a ‘oku ‘i ai ha ‘esipesitosi pe ‘i ai ha vali na‘e ngaohi mei he ukamea pulú telefoni mai kiate kimautolu.

Fakalelei‘i ‘o ha ‘api ki he kau faingata‘a‘iá

Kapau ko ha tokotaha nofo totongi Kāinga Ora koe pea ‘oku ke ma‘u ha faingata‘a‘ia fakaesino pe fiema‘u ke malava ‘o fenga‘unuaki takai holo ‘a ia ‘e fiema‘u ki ai ha ngaahi fakalelei ki ho ‘apí, fetu‘utaki mai ke tau talanoa ki he founga te mau ala tokoni atu aí. Fetu‘utaki mai kiate kimautolu

Kau ngāue langa ‘osi ma‘u tikite

Ko e kau ngāue konituleki ‘oku ngāue ma‘a kimautolú ‘oku ha‘i kinautolu ‘e ha Tu‘utu‘uni Faka‘ulungaanga (Code of Conduct). ‘Oku fiema‘u ai heni kinautolu ke:

• fetu‘utaki atu kiate koe ke alea‘i ha taimi ke fakahoko ai ‘a e monomonó - tukukehe kapau ‘oku fiema‘u fakavavevave ‘a e ngāué ‘o mahino kiate kimautolu te ke ‘i api pē.
• tuku atu honau hingoá, tu‘asilá, fika telefoní, ‘ahó, taimí mo e ‘uhinga ‘enau fetu‘utaki atú kapau ‘oku ‘ikai ke ke ‘i ‘api ‘i he ‘enau fetu‘utaki atú
• fakahā atu honau ‘ilo‘angá kimu‘a ke nau hū atu ki ho ‘apí
• ngaohi ke malu ho falé, ma‘a mo maau ‘i he faka‘osinga ‘o e ‘aho ngāue kotoa, pea to‘o atu ‘enau vevé
• faka‘apa‘apa‘i ho tu‘unga fakafo‘ituituí pea tokangaekina ho ‘apí mo e ngaahi koloá
• ‘ai ha vala taau pea mo angalelei atu kiate koe ‘i he taimi kotoa.

Te ke lava ‘o tokoni ‘aki:

• ho‘o ‘i ‘api ‘i he taimi na‘e alea ki aí pe ‘omai kiate kimautolu ha ngaahi fakamanatu/fakatokanga taimi lōloa kapau ‘e ‘ikai ke ke ‘i ‘api
• ‘unuaki‘i ‘a e ngaahi nāunau fale mo e ngaahi koloa fakafo‘ituitui ‘oku ‘i he feitu‘u ‘alu‘angá
• tauhi ‘a e longa‘i fānaú mo e ngaahi monumanu pusiakí ke hao mei he fakatamakí.